Spis punktów szlaku




Osiedla B, C i E

Projekt urbanistyczny osiedla – Kazimierz Wejchert i Hanna Adamczewska (później Adamczewska-Wejchert), 1952 r. Projekty architektury – zespół architektów warszawskich, 1952 r. i lata następne.

W 1951 r., kiedy trwała już budowa osiedla A, ogłoszono konkurs na plan ogólny miasta. Konkurs wygrali Kazimierz Wejchert i Hanna Adamczewska z zespołem. Osiedle B było pierwszym osiedlem zrealizowanym wg projektu urbanistycznego zwycięskiego zespołu. 
Budowę osiedla rozpoczęto w 1953 r. Domy wznoszono metodą tradycyjną, z cegły. Przy projektowaniu wykorzystano typowe sekcje budynków, zestawiane w różnych wariantach.
Według koncepcji generalnych projektantów Kazimierza Wejcherta i Hanny Adamczewskiej osiedle B miało być łącznikiem nowego miasta z zastanym starym zespołem miasteczka Tychy. Pomiędzy nowymi budynkami pozostawiono wiele domów dawnej zabudowy. Przez Hannę i Kazimierza Wejchertów osiedle nazywane było „romantycznym” – ulice poprowadzono tu swobodnymi liniami, dostosowanymi do ukształtowania terenu, z kilku miejsc otwarto perspektywę na wieżę starego kościoła (wieża zamyka między innymi perspektywę ulic Braterskiej, Bocheńskiego, Bibliotecznej) . Zabudowa jest w przewadze trzykondygnacyjna. Architektura świadomie nawiązuje do tradycyjnej zabudowy miasteczek polskich: spadziste dachy pokryte dachówką, facjatki, narożne podcienia, ryzality, wykusze, podziały elewacji gzymsami. Dużo jest tzw. małej architektury: schody na spadkach terenu, obniżającego się w kierunku potoku, kamienne murki oporowe. 
 
Osiedle C
Projekt urbanistyki osiedla powstał pod kierunkiem Hanny i Kazimierza Wejchertów (podobnie opisane niżej osiedle E). 
Budowa w latach 1956-1960 (pojedyncze obiekty do 1966). 
 
Architektura osiedla jest nawiązaniem do tradycji – dominuje zabudowa pierzejowa ulic i wysokie dwuspadowe dachy kryte dachówką. Ale przy budowie tego osiedla zastosowano już nowości technologiczne – pierwsze elementy prefabrykowane. Ponadto w przestrzeń osiedla wkomponowane zostały obiekty unikatowe – dwa ośmiokondygnacyjne punktowce przy alei Bielskiej i dwa wieżowce. Pierwszy z nich, wzniesiony w 1960 r. u zbiegu ulicy Czystej i alei Niepodległości (w roku budowy nosiła nazwę ulicy Paprocańskiej, potem alei Rewolucji Październikowej), tyszanie nazywają Chełmkiem (więcej zob. punkt dodatkowy przy punkcie 11 szlaku), drugi zbudowano przy alei Bielskiej. W 1966 r. oddano do użytku tzw. biurowiec budowlanych, w którym swoją siedzibą znalazł Miastoprojekt Nowe Tychy. Zbudowano go na wschodnim krańcu Osiedla C.
Cały zespół zabudowy osiedla C dzieli w połowie dwupasmowa aleja Bielska. Wejchertowie zadbali, aby każda część osiedla posiadała swój placyk centralny o charakterze skweru (przed budynkami szkół podstawowych).
 
Osiedle E 
Najstarsza część osiedla E to zabudowa przy alei Niepodległości od ulicy Edisona do Ejsmonda i Grota Roweckiego, realizowana w latach 1958-1960.
 
Powstała tu pierzeja o tradycyjnej zabudowie obrzeżnej, czterokondygnacyjne domy posiadają wysokie dwuspadowe dachy kryte dachówką i podcienie w narożnych ryzalitach. Ale to na tym osiedlu powstały pierwsze awangardowe budynki, zaprojektowane już w duchu modernizmu – unikatowe obiekty szkolne i niezwykły budynek Klubu Górniczego NOT (punkty trasy 9, 10 i pobliskie punkty dodatkowe). 
Łącznikiem pomiędzy osiedlami B, C i E jest Park Niedźwiadków.
 
Tekst Maria Lipok-Bierwiaczonek
 
 

(kliknij na punkt na mapie, aby dowiedzieć się więcej)